"خانه پدری" پس از ثبت نام خود به عنوان رکورددار کوتاهترین اکران سینمایی از روی پرده برداشته شد اما گفتگوها بر سر سرنوشت این فیلم و نگرانی از دخالتهای فراقانونی در اکران فیلمها همچنان ادامه دارد.
چند روز پیش کانون کارگردانان خانه سینما در نامهای به حسن روحانی، وعدههای انتخاباتی او را یادآوری و از بیاعتباری مجوزهای وزارت ارشاد و عدمامنیت سرمایهگذاری در سینما ابراز نگرانی کرد.
کارگردانان سینما در این نامه هم به آنان تاختند که میخواهند "سلیقههای سیاسی" خود را به جای قانون بنشانند و هم به مدیرانی معترض شدند که "در برابر این هجمهها به دفعات سر و شانه خم کردهاند" و "تزلزل، دوگانگیِ حرف و عمل و تسلیمهای مکرر" آنها را دلیل "بیهویتی و بیاعتباری" وزارت ارشاد و زیر مجموعههای آن دانستند.
بیشتر بخوانید: درباره خانه پدری و حاشیه های آن
کانون کارگردانان تنها نهادی نیست که نگران ناامنی سرمایهگذاری در سینما و عدم اعتبار مجوزهای وزارت ارشاد است؛ چند روز پیش از این نامه، شورای عالی تهیهکنندگان سینما نیز در نامهای سرگشاده نمایندگان اصولگرای مجلس را به خاطر نقششان در عدم اکران فیلمها مورد انتقاد قرار داد و اعضای کمیسیون فرهنگی را برای روشن شدن موضوع به مناظرهای علنی دعوت کرد.
در همین نامه به شهرداری تهران و حوزه هنری که از اکران این فیلم در سالنهای خود جلوگیری کرده بودند نیز هشدار داده شد که در صورت "استمرار بر سیاستهای فعلی"، شورای عالی تهیهکنندگان در "همکاری با این دو مرکز و فعالیتهای زیرمجموعه آنان تجدیدنظر خواهد کرد."
این دو سازمان که هر یک تعداد قابل توجهی از سالنهای سینمای کشور را در تملک دارند، ظرف سالهای گذشته بارها راسا از اکران فیلمهای به زعم خود "ضدارزشی" ـ علیرغم کسب مجوزهای لازم از وزارت ارشاد ـ جلوگیری کردند.
با وجود اظهارنظرها و نامهنگاریهای مکرر برخی از اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس علیه "خانه پدری" طی ماه های اخیر، پس از توقف اکران این فیلم، نصرالله پژمانفر در گفتگو با خبرگزاری خانه ملت با انکار نقش مجلس از دولت خواست مسئولیت تصمیمات خود را بپذیرد.
این عضو کمیسیون فرهنگی ادعای توقف اکران "خانه پدری" به خاطر مخالفت مجلس را "شیطنت" خواند و توصیه کرد "بخشهای دولتی، تبعات کارهای قانونی خود را بر عهده گیرند و مجلس را مقصر جلوه ندهند".
این درحالی است که آقای پژمانفر و سایر همکارانش ـ از جمله احمد سالک رئیس این کمیسیون ـ پیشتر بارها به "ضد ارزش" بودن و ناسازگاری این فیلم با "باورهای دینی" اشاره کرده و خواستار به نمایش در نیامدن آن شده بودند؛ مخالفتهایی که در کنار هجمه رسانههای اصولگرا و برخی از روحانیان، در نهایت وزارت ارشاد را به تسلیم واداشت تا اکران محدود فیلم در گروه "هنر و تجربه" نیز متوقف شود.
در این میانه خود گروه "هنر و تجربه" نیز از حملهها در امان نماند. رسانههای محافظهکار تشکیل این گروه و ابتکار آن در زمینه اکران محدود اما بلندمدت فیلمها را بیش از هرچیز تمهیدی دیدند که سازمان سینمایی برای اکران محدود آثار "مسئلهدار" در پیش گرفته است و به نظر میرسد از همین ابتدا قصد دارند این تمهید را بیاثر کنند؛ تصمیمی که به نظر میرسد مختصر امید سینماگران برای روی پرده رفتن این فیلمها را از میان برده است.
آنچه در توقف اکران "خانه پدری" بیش از هرچیز برای سینماگران مایه نگرانی شده، این است که دیگر تنها با ممیزی وزارت ارشاد طرف نیستند و با فرض عبور از هفتخوان مجوزها در سازمان سینمایی بازهم اگر فیلمشان به مذاق محافظهکاران خوش نیاید آنها راسا این اختیار را خواهند داشت که فیلم را توقیف کنند؛ موضوعی که سرمایهگذاری بخش خصوصی در سینما را بسیار ناامن و پرریسک خواهد کرد.
از سوی دیگر از نگاه بسیاری اهالی سینما "خشونت زیاد" که به عنوان دلیل توقف اکران این فیلم ذکر شده بهانه ای بیش نیست. از جمله ابوالحسن داوودی، رئیس شورای صنفی نمایش مشکلات روی داده برای این فیلم را ناشی از "درگیریهای سیاسی" پشت پرده و مخالفت با دولت میداند و میافزاید این فیلم ـ که با محدودیت سنی نیز اکران شدـ "یک دهم" خشونتی که در صداوسیما به تصویر کشیده میشود را نیز ندارد.
فرهاد توحیدی نیز در گفتگو با خبرگزاری ایرنا مخالفتها با این فیلم را بخشی از "پروژهای" دانست که در همه حوزهها بر علیه دولت در جریان است. به گقته آقای توحیدی علیرغم اینکه دولت در حوزه سیاست خارجی یا اقتصاد تا کنون عقبنشینی نکرده است، از آنجا که "دیوار حوزه فرهنگ همیشه کوتاهتر بوده" در این حوزه دولت از در تسلیم درآمده است.
رئیس هیئت مدیره خانه سینما در ادامه افزود این نهاد صنفی "با همه احترامی که برای دولت تدبیر و امید و دولتمردان قائل است، در جایی که پای منافع صنفی و امنیت شغلی اعضای آن به میان میآید ناچار به واکنش است" و از دولت خواست "تسلیم فشارهای خارج از قاعدهی نهادهایی که مسئولیتی در زمینه سینما ندارند" نشود.
اگرچه وزیر ارشاد پس از بالا گرفتن حملهها به "خانه پدری" ترجیح داد دست از سخنان دوپهلو بردارد و ضمن اشاره به "خشونت شدید" این فیلم، خود را رسما از صف موافقان آن بیرون بکشد، حجتالله ایوبی رییس سازمان سینمایی طی اقدامی نادر در صفحه فیسبوک خود "از همه کسانی که از فراهم نشدن زمنیههای اکران فیلم خانه پدری آزرده خاطرند" عذرخواهی و روزهایی بهتر برای سینمای ایران آرزو کرد؛ اقدامی که با استقبال کیانوش عیاری، کارگردان فیلم "خانه پدری" مواجه شد.
آقای عیاری در گفتگویی با ایسنا "این عمل متمدنانه آقای ایوبی" را در میان تمام زیانهای مالی و غیرمالی، تنها "دستاورد" غائله ایجاد شده پیرامون فیلم خواند.
باوجود اینکه دبیر اجرایی گره هنر و تجربه از "تعویق" نمایش خانه پدری "تا مهیا شدن شرایط مناسب و در خور شان این فیلم ارزشمند" سخن گفته، اما عقبنشینیهای پیدرپی وزارت ارشاد در برابر هجمه همهجانبه محافظه کاران نه تنها اکران این فیلم بلکه روی پرده رفتن ۷ فیلم دیگری را که محل اختلاف مجلس و سازمان سینماییاست نیز در هالهای از ابهام فرو برده است.
